همزمان با فرارسیدن چهلم کشتهشدگان روزهای ۱۸ و ۱۹ دیماه، که از مرگبارترین روزهای سرکوب اعتراضات سراسری ایرانیان به شمار میرود، شهرهای مختلف کشور شاهد برگزاری گسترده مراسم یادبود برای کشتهشدگان خیزش ملی بودهاند؛ مراسمی که در بسیاری از موارد با سردادن شعارهای ضدحکومتی و سرنگونیطلبانه همراه شده است.
در کرج، زنی از حاضران در مراسم چهلم جمعی از کشتهشدگان اعتراضات در محل امامزاده حیدر، اسامی جانباختگان را که به دست حکومت کشته شدهاند، قرائت میکرد و حاضران با دست زدن و گلپاشی یاد آنان را گرامی میداشتند.
در روزهای اخیر، در بسیاری از مناطق ایران، فضای این مراسمها بیش از آنکه با سوگواری و گریه همراه باشد، به صحنه تشویق و بزرگداشت جانباختگان تبدیل شده است.
در رشت، مراسم چهلم مسعود ذاتپرور، قهرمان بدنسازی که شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی کشته شد، با وجود فشار نهادهای اطلاعاتی برگزار شد و جمع کثیری از مردم در آن حضور یافتند. توماج صالحی، خواننده و زندانی سیاسی پیشین، نیز در این مراسم شرکت کرد.
در روستای لفمجان لاهیجان، آیین چهلم مانی صفرپور برگزار شد. او ۱۸ ساله بود و شامگاه پنجشنبه ۱۸ دی در تهران کشته شد. خواهر او در این مراسم گفت: «همین هجده سال برای ساختن یک نام ماندگار کافی بود.»
در تهرانپارس، محمدجواد موسوی روز پنجشنبه ۱۷ دی بازداشت شد و چند روز بعد خانوادهاش پیکر او را در سردخانه کهریزک شناسایی کردند. بنا بر گزارشها، جای گلوله در شکم و آثار سوختگی در نوک انگشتانش دیده میشد. مراسم چهلم او با حضور جمعی از شهروندان و سر دادن شعارهای ضدحکومتی برگزار شد.
همچنین در وحیدیه شهریار، مراسم چهلم عابدین خزایی و ابوالقاسم بابایی با حضور گسترده مردم برگزار شد و زنان حاضر در آرامگاه شعارهای سرنگونیطلبانه سر دادند.
در رستمکلای مازندران نیز تصاویر منتشرشده از مراسم چهلم سینا فرجی، مادر او را در حال «رقصسوگ» نشان میدهد. حاضران با پخش موسیقی، دست زدن و آزاد کردن کبوترهایی به یاد او، یاد این جانباخته اعتراضات دیماه را گرامی داشتند.
در گرگان، مادر نهایت رحیمی دشتی، زن جوان کشتهشده در ۱۸ دیماه، در سخنرانی بر مزار فرزندش با اشاره به سخنان اخیر رهبر جمهوری اسلامی درباره تقسیمبندی قربانیان اعتراضات، تأکید کرد: «بچه من رهگذر نبود، مبارز بود، برای وطنش رفت.» او همچنین با اشاره به نحوه کشته شدن دخترش گفت که مأموران امنیتی او را در یکی از میادین شهر هدف قرار دادند و با شلیک گلوله به حنجرهاش جان او را گرفتند. این مادر داغدار افزود که از این پس برای خانوادهاش، «تاسوعا و عاشورا» به «۱۸ و ۱۹ دی» گره خورده است.
در لیکک، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد، مراسم چهلم حبیب خوبیپور با حضور گسترده مردم برگزار شد. او ۴۷ ساله بود و دو روز پس از آنکه در ۱۸ دیماه با شلیک نیروهای حکومتی زخمی شد، جان باخت. شرکتکنندگان در این مراسم با سرودهای حماسی و ملی یاد او را گرامی داشتند.
در زنجان نیز صدها نفر در مراسم چهلم کشتهشدگان اعتراضات دیماه حضور یافتند و با سر دادن شعار یاد آنان را زنده نگه داشتند. در تهران، در قطعههای مختلف بهشت زهرا، مراسم چهلم شماری از کشتهشدگان خیزش ایرانیان برگزار شد و تصاویر منتشرشده نشان میدهد جمعیت حاضر شعارهایی علیه حاکمیت سر دادهاند.
در بوشهر، مراسم چهلم زهره فاضلی، جوان دارای مدرک دکترای مدیریت راهبردی که ۱۹ دیماه هدف گلوله قرار گرفت و کشته شد، با حضور گسترده مردم برگزار شد. در چالوس نیز چهلم امیرعلی دارابی، نوجوان ۱۷ ساله کشتهشده در ۱۸ دی، با شرکت جمعی از شهروندان در روستای مسده برگزار شد و حاضران با سرودهای ملی یاد او را گرامی داشتند.
در نجفآباد، جمعیت زیادی در آرامستان این شهر گرد آمدند تا یاد کشتهشدگان خیزش ایرانیان را گرامی بدارند. در این شهر همچنین مراسمی برای محمد گلی، آتشنشان کشتهشده، برگزار شد. گزارشهای شاهدان عینی حاکی است که او در جریان اعتراضات، در مقابل یک کلانتری برای محافظت از معترضان اقدام کرده و با شلیک نیروهای حکومتی جان باخته است.
در آبدانان استان ایلام، مراسم چهلم علیرضا صیدی، نوجوان ۱۶ ساله کشتهشده در اعتراضات، با حضور گسترده مردم برگزار شد. ویدئوهای منتشرشده نشان میدهد نیروهای حکومتی در جریان این مراسم اقدام به تیراندازی کردهاند. همچنین در شهرهای مختلفی از جمله همایونشهر اصفهان و قزوین نیز خانوادهها و شهروندان برای بزرگداشت کشتهشدگان خیزش ایرانیان گردهم آمدند و مراسمها با راهپیمایی و شعارهای ضدحکومتی همراه بود.
همزمان با ادامه این مراسمها، تصاویر منتشرشده در شبکههای اجتماعی نشان میدهد حضور مردم در بسیاری از شهرها گسترده بوده و چهلم کشتهشدگان خیزش ملی ایرانیان به بستری برای ابراز اعتراض، همبستگی و طرح مطالبات سیاسی تبدیل شده است.
