روزنامه نیویورک تایمز در مقالهای به قلم صنم ماحوزی و اریکا سالامون با عنوان «مرگ یک معترض ایرانی در بازداشت خشم عمومی را برانگیخت؛ خانوادهاش معتقدند او اعدام شده است» به گزارش گروههای حقوق بشری درباره مرگ علی رهبر بهعنوان یک قتل فراقضایی پرداخته است.
نویسندگان این گزارش میگویند وقتی علی رهبر، همزمان با گسترش اعتراضهای سراسر ضدحکومتی دی در ایران ناپدید شد، خانوادهاش فقط دو چیز را با قطعیت میدانستند. او در هیجدهم دی ماه زمانی که نیروهای امنیتی او را در جریان تظاهرات در مشهد بازداشت کردند زنده بود. دو هفته بعد، خبر مرگ او منتشر شد. به گفته بستگانش، تنها تماسی که خانواده از سوی مقامها درباره علی رهبر دریافت کردند، تماس برای تحویل گرفتن پیکرش بود.
جزئیات ناپدید شدن و مرگ علی رهبر همچنان مبهم است. اما پرونده او یکی از چندین موردی است که گروههای حقوق بشری بهعنوان قتلهای احتمالی فراقضاییِ معترضانی که در بازداشت حکومتی بودهاند، در حال بررسی آن هستند.
علی رهبر مربی ۳۳ ساله بدنسازی به انتشار ویدیوهای وزنهبرداری و شعر در فضای آنلاین بسیار علاقمند بود.
نیویورک تایمز با سه نفر از بستگان علی رهبر که خارج از ایران زندگی میکنند و در هفتههای پس از ناپدید شدن او با خانواده اش در تماس بودهاند گفتوگو کرده است. همگی برای محافظت از عزیزانشان در داخل کشور از ذکر نام کامل خود خودداری کردند.
برهان، از بستگان علی رهبر که در اروپا زندگی میکند، گفت: «نه وکیلی، نه دادگاهی، نه هیچ روند عادیای. اصلا هیچچیز اتفاق نیفتاد، فقط او را اعدام کردند.»
میزان، رسانه رسمی قوه قضاییه جمهوری اسلامی ایران، در اوایل بهمن ماه گزارشی درباره پرونده علی رهبر منتشر کرد و آن را «خبر جعلی» خواند و اصرار داشت که هیچ فردی با این نام نه اعدام و نه بازداشت شده است.
نام علی رهبر در فهرست نزدیک به ۳ هزار نفری که جمهوری اسلامی اعلام کرده در جریان اعتراضها کشته شدهاند، دیده میشود. این فهرست که توسط مسعود پزشکیان منتشر شد، مشخص نمیکند این افراد چگونه جان باختهاند.
وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سخنگوی قوه قضاییه به درخواستهای ایمیلی برای اظهارنظر پاسخ ندادند و نیویورک تایمز نیز نتوانست با دادستان محلی مشهد تماس بگیرد.
به گفته بستگان، حلقه کوچکی از نزدیکان، پیکر علی رهبر را در ۲ بهمن بهسرعت و بی سر و صدا به خاک سپردند؛ مراسمی که به گفته آنها بهشدت تحت نظارت نیروهای امنیتی برگزار شد. آنها گفتند که به خانواده دستور داده شده مراسم چهلم برگزار نکنند.
«مرکز حقوق بشر ایران»، یک گروه حقوق بشری مستقر در نیویورک، اعلام کرد شهادتهایی به دست آورده که نشان میدهد علی رهبر اعدام نشده بلکه در اثر شکنجه جان باخته است.
آنا، یکی از بستگان علی رهبر که در خارج از ایران زندگی میکند، می گوید: «فقط به مادرش اجازه دادند صورتش را ببیند.»
برهان، یکی از بستگان علی رهبر، گفت: او «میدانست جانش را به خطر میاندازد. به من گفت: این فقط برای کشورم نیست، فقط برای مادرم نیست و فقط برای خانوادهام نیست. به خودم هم فکر میکنم. میخواهم زندگی کنم. میخواهم مثل بقیه مردم دنیا از زندگی لذت ببرم.»
عکسهایی که بستگان علی رهبر با نیویورک تایمز به اشتراک گذاشتهاند، آرامگاه او و تصویری از چهرهاش را نشان میدهد که در میان انبوهی از گلها احاطه شده است.
در فضای آنلاین، حامیان با گذاشتن قلبهای سیاه و پیامهای تسلیت در صفحه اینستاگرامش به او ادای احترام کردهاند؛ بهویژه زیر عکسی که از خودش با این جمله منتشر کرده بود: «اراده مثل عضله است. هرچه بیشتر از آن استفاده کنی، قویتر میشود.»
*نظرات و دیدگاههای مطرح شده در این مقاله الزاما بازتابدهنده موضع صدای آمریکا نیست
