چهارصد ثروتمند برتر آمریکایی اکنون مجموعا ۸ تریلیون دلار ثروت دارند؛ رقمی بیسابقه که تنها در یک سال ۱.۴ تریلیون دلار افزایش یافته است. اما تازهترین فهرست «فوربز ۴۰۰» فقط داستان ثروتمندتر شدن ثروتمندان نیست. هوش مصنوعی در حال تغییر ترکیب باشگاه میلیاردرهای آمریکا، جوانتر کردن بخشی از آن، و ایجاد نسلی تازه از ثروتهای چند میلیارد دلاری است.
فوربز روز سهشنبه ۲۴ شهریور چهلوپنجمین فهرست سالانه ۴۰۰ ثروتمند برتر آمریکایی را منتشر کرد. حداقل ثروت لازم برای ورود به این فهرست امسال به رکورد ۴.۴ میلیارد دلار رسیده؛ ۶۰۰ میلیون دلار بیشتر از سال گذشته و ۲.۷ میلیارد دلار بیشتر از یک دهه قبل. نتیجه اینکه اکنون ۵۹۰ میلیاردر آمریکایی دیگر وجود دارند که حتی برای ورود به جمع ۴۰۰ نفر اول به اندازه کافی ثروتمند نیستند. فوربز محاسبات فهرست امسال را بر اساس قیمت داراییها و سهام در ۱۳ شهریور انجام داده است.
۲۰ نفر، نیمی از ۸ تریلیون دلار
تمرکز ثروت در رأس فهرست چشمگیر است. تنها ۲۰ نفر نخست نزدیک به چهار تریلیون دلار، یعنی حدود نیمی از مجموع ثروت تمام ۴۰۰ نفر، را در اختیار دارند. ثروت همین ۲۰ نفر طی یک سال نزدیک به یک تریلیون دلار افزایش یافته است، و ۱۵ نفرشان اکنون بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار ثروت دارند.
ایلان ماسک برای پنجمین سال پیاپی در صدر قرار گرفته است. فوربز ثروت او را در زمان محاسبه فهرست ۹۰۸ میلیارد دلار برآورد کرده؛ بیش از دو برابر ۴۲۸ میلیارد دلار سال گذشته. عرضه عمومی سهام اسپیسایکس یکی از عوامل اصلی جهش ثروت او بوده است. فاصله ماسک با نفر دوم فهرست به ۵۳۰ میلیارد دلار رسیده است.
جف بزوس، بنیانگذار آمازون، با دو پله صعود به رتبه دوم رسیده و ثروتش طی یک سال ۱۳۷ میلیارد دلار بیشتر شده است. لری پیج، همبنیانگذار گوگل، با حدود ۲۷۸ میلیارد دلار سوم است؛ رشدی که فوربز بخشی از آن را به افزایش نزدیک به ۶۰ درصدی ارزش سهام آلفابت، رشد خدمات ابری گوگل، و ابزارهای هوش مصنوعی این شرکت نسبت میدهد.
مایکل دل؛ از رتبه دهم تا چهارم
یکی از چشمگیرترین صعودهای فهرست متعلق به مایکل دل است. بنیانگذار دل تکنولوجیز که سال گذشته در رتبه دهم فوربز ۴۰۰ قرار داشت، امسال به رتبه چهارم رسیده است. فوربز افزایش تقاضا برای سرورها و تجهیزات مورد نیاز مراکز داده و هوش مصنوعی را از عوامل اصلی جهش ارزش شرکت خود میداند. سرگئی برین، دیگر همبنیانگذار گوگل، با ثروت ۲۵۶ میلیارد دلاری در جایگاه پنجم قرار دارد.
به این ترتیب، هر پنج نفر اول فهرست ثروتمندترین آمریکاییها بخش عمده ثروت خود را از فناوری، اینترنت، زیرساخت دیجیتال، فضا یا صنایع مرتبط با هوش مصنوعی به دست آوردهاند؛ امری که نشانگر تغییری بزرگ در مرکز ثقل ثروت آمریکا است.
هوش مصنوعی درهای باشگاه میلیاردرها را باز میکند
شاید مهمترین تفاوت فهرست امسال را بتوان در تازهواردان دید. با وجود بالا رفتن حداقل ثروت لازم برای ورود، ۳۴ نفر برای نخستین بار وارد فوربز ۴۰۰ شدهاند؛ در حالی که سال گذشته تنها ۱۴ تازهوارد وجود داشت.
از این ۳۴ نفر، ۱۵ نفر از بخش فناوری هستند، و نزدیک به ۶۰ درصد ثروت مجموع تازهواردان به همین گروه تعلق دارد. ثروت کل تازهواردان به ۳۲۱ میلیارد دلار میرسد، که تقریبا سه برابر تازهواردان سال پیش است.
در رأس آنها گرگ براکمن، همبنیانگذار و رئیس اوپنایآی، قرار دارد. فوربز ثروت او را ۲۵.۵ میلیارد دلار برآورد کرده و او را در نخستین حضورش مستقیماً در رتبه ۴۵ ثروتمندترین آمریکاییها قرار داده است.
شش همبنیانگذار شرکت آنتروپیک نیز امسال وارد فهرست شدهاند و فوربز ثروت هر یک را حدود ۱۵.۵ میلیارد دلار برآورد کرده است؛ یعنی مجموعاً حدود ۹۳ میلیارد دلار. علی قدسی، همبنیانگذار و مدیرعامل دیتابریکس، نیز با ثروت برآوردشده ۷.۶ میلیارد دلاری یکی دیگر از تازهواردان امسال است. فوربز میگوید ارزش دیتابریکس در دور تازه سرمایهگذاری خصوصی به ۱۹۰ میلیارد دلار رسیده است.
نسل تازه میلیاردرها؛ از چهار نفر به ۱۰ نفر زیر ۴۰ سال
اثر هوش مصنوعی در سن ثروتمندان نیز دیده میشود. سال گذشته تنها چهار عضو فوربز ۴۰۰ کمتر از ۴۰ سال داشتند؛ امسال شمار آنها به ۱۰ نفر رسیده است.
هفت نفر از این ۱۰ نفر تازه امسال وارد فهرست شدهاند، و فوربز میگوید تمام این هفت نفر ثروت خود را از موج هوش مصنوعی به دست آوردهاند. جوانترین عضو کل فهرست، استیون هائو، همبنیانگذار ۳۰ ساله شرکت کاگنیشن است که ثروتش ۵.۸ میلیارد دلار برآورد شده است. پالمر لاکی، بنیانگذار شرکت فناوری دفاعی آندوریل، در ۳۳ سالگی دومین فرد جوان این گروه است.
گرگ براکمن ۳۷ ساله و چند بنیانگذار آنتروپیک نیز در میان جوانترینهای فهرست قرار دارند. نکته قابل توجه این است که از میان ۱۰ جوانترین عضو فوربز ۴۰۰، تنها لوکاس والتون، وارث ثروت خانواده والمارت، دارایی خود را به ارث برده است؛ و بقیه در طبقهبندی فوربز ثروت خود را ساختهاند.
در سوی دیگر فهرست، آرچی آلدیس امرسون، فعال صنعت چوب، با ۹۷ سال سن مسنترین عضو است. میانگین سنی کل فهرست همچنان ۷۰ سال است.
زنان؛ ۶۲ نفر از ۴۰۰ نفر
با وجود افزایش شمار زنان کارآفرین میلیاردر، فوربز ۴۰۰ همچنان به شدت مردانه است. تنها ۶۲ نفر از ۴۰۰ نفر، حدود ۱۶ درصد، زن هستند؛ که همان تعداد سال گذشته است.
ثروتمندترین زن آمریکا همچنان آلیس والتون، دختر بنیانگذار والمارت، است. جولیا کخ با ثروت ۸۴.۶ میلیارد دلار در جایگاه دوم زنان قرار دارد. اما از میان ۶۲ زن فهرست، تنها ۱۳ نفر از سوی فوربز «خودساخته» طبقهبندی شدهاند.
دایان هندریکس، همبنیانگذار شرکت مصالح ساختمانی ایبیسی ساپلای، با ۲۳.۶ میلیارد دلار ثروتمندترین زن خودساخته آمریکاست. یکی از چهرههای تازه این گروه، دانیلا آمودی، همبنیانگذار آنتروپیک است که با ثروت ۱۵.۵ میلیارد دلاری اکنون دومین زن خودساخته ثروتمند آمریکا به شمار میرود.
مهاجران در بالاترین طبقات ثروت آمریکا
فهرست فوربز همچنین نقش مهاجران در اقتصاد آمریکا را برجسته میکند. از پنج نفر نخست فهرست، دو نفر خارج از ایالات متحده متولد شدهاند: ایلان ماسک در آفریقای جنوبی و سرگئی برین در اتحاد جماهیر شوروی سابق.
جنسن هوانگ، بنیانگذار و مدیرعامل انویدیا، نیز در تایوان متولد شده و در کودکی به آمریکا آمده است. انویدیا که پردازندههایش به یکی از زیرساختهای اصلی توسعه هوش مصنوعی تبدیل شدهاند، هوانگ را به جایگاه یکی از ثروتمندترین افراد آمریکا رسانده است.
حتی در میان جوانترها نیز این الگو دیده میشود. ولاد تنف، همبنیانگذار رابینهود و یکی از ۱۰ جوانترین اعضای فهرست، در بلغارستان متولد شده است.
ایرانیتبارها؛ از ایبی و اپلاوین تا دیتابریکس
در میان ثروتمندان آمریکایی مرتبط با ایران نیز چند نام برجسته دیده میشود.
پییر امیدیار، بنیانگذار ایبی، در فرانسه از پدر و مادری ایرانی متولد شد و در ششسالگی همراه خانواده به آمریکا مهاجرت کرد. فوربز ثروت لحظهای او در آستانه انتشار فهرست امسال را حدود ۱۳.۶ میلیارد دلار برآورد کرده است. او علاوه بر ایبی و پیپل، طی سالهای گذشته بیش از ۱.۵ میلیارد دلار از طریق شبکه امیدیار در سرمایهگذاریهای اجتماعی و نهادهای غیرانتفاعی هزینه کرده است.
آدام فروغی، همبنیانگذار و مدیرعامل اپلاوین، در ایران متولد شده و در کودکی به کالیفرنیا مهاجرت کرده است. او سال گذشته برای نخستین بار با ثروت ۱۷.۴ میلیارد دلار وارد فوربز ۴۰۰ شد. اپلاوین در زمینه فناوری تبلیغات مبتنی بر هوش مصنوعی فعالیت میکند، و فوربز ثروت لحظهای فروغی در روزهای اخیر را نزدیک به ۱۲ میلیارد دلار برآورد کرده است.
علی قدسی نیز امسال برای نخستین بار به فهرست ۴۰۰ نفر راه یافته است. او در کودکی همراه خانوادهای که پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران را ترک کرد در سوئد بزرگ شد و بعدها در آمریکا به یکی از بنیانگذاران دیتابریکس تبدیل شد. ارزش سهام او در این شرکت اکنون حدود ۷.۶ میلیارد دلار برآورد میشود.
این سه نمونه نشان میدهد ایرانیتباران حاضر در بالاترین سطوح ثروت آمریکا نیز به طور قابل توجهی در همان بخشهایی حضور دارند که اکنون موتور اصلی رشد ثروت در آمریکا هستند: نرمافزار، داده، تبلیغات دیجیتال، و هوش مصنوعی.
چه کسانی بالا رفتند و چه کسانی عقب نشستند؟
فوربز میگوید از ۳۶۰ نفری که هم در فهرست سال گذشته و هم امسال حضور دارند، سهچهارم ثروتمندتر شدهاند و تنها ۸۱ نفر کاهش ثروت داشتهاند.
بزرگترین افزایش دلاری متعلق به ایلان ماسک بوده است. از نظر درصدی، جاش کوشنر، سرمایهگذار خطرپذیر، با افزایش بیش از ۲۲۰ درصدی ثروت به ۱۶.۷ میلیارد دلار، بزرگترین جهش را ثبت کرده است؛ رشدی که فوربز آن را عمدتاً ناشی از سرمایهگذاریهای شرکت او در اوپنایآی و اسپیسایکس میداند.
در طرف مقابل، لری الیسون، بنیانگذار اوراکل، بزرگترین کاهش دلاری را داشته و ثروتش ۷۲ میلیارد دلار کاهش یافته و به ۲۰۴ میلیارد دلار رسیده است.
پرزیدنت ترامپ نیز در ارزیابی فوربز از رتبه ۲۰۱ در سال گذشته به رتبه ۲۴۵ رسیده است. فوربز ثروت او را حدود هفت میلیارد دلار برآورد میکند، که ۳۰۰ میلیون دلار کمتر از سال گذشته است.
تصویر تازه ثروت در آمریکا
فهرست امسال در نهایت تصویری از دو روند همزمان ارائه میدهد: از یک سو، ثروت در رأس اقتصاد آمریکا بیش از هر زمان دیگری متمرکز شده و ۲۰ نفر نیمی از هشت تریلیون دلار ثروت این فهرست را در اختیار دارند؛ از سوی دیگر، فناوری و به ویژه هوش مصنوعی در حال باز کردن مسیرهایی تازه برای ورود کارآفرینان جوانتر و مهاجران به این باشگاه است.
فوربز میگوید ۷۱ درصد اعضای فهرست امسال ثروت خود را ساختهاند و آن را به ارث نبردهاند؛ نسبتی که نسبت به سال گذشته تغییری نکرده است. اما نام شرکتهایی مانند اوپنایآی، آنتروپیک، انویدیا، دیتابریکس، کاگنیشن، و آندوریل در میان تازهواردان و جوانترین اعضا نشان میدهد نسل بعدی ثروتهای بزرگ آمریکا بیش از پیش در اطراف هوش مصنوعی و داده و زیرساخت محاسباتی شکل میگیرد.
