تمی بروس، معاون نماینده ایالات متحده در سازمان ملل متحد، روز جمعه ۱۹ تیر ۱۴۰۵ پیش از رأیگیری درباره برگزاری نشست شورای امنیت پیرامون برنامه هستهای جمهوری اسلامی، تأکید کرد که مخالفت برخی اعضا نباید مانع بررسی موضوعات مرتبط با مسئولیتهای این نهاد شود.
شورای امنیت پس از مخالفت روسیه و چین، با ۱۱ رأی موافق، دو رأی مخالف و دو رأی ممتنع، دستور کار نشست درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی را تصویب کرد. پاکستان و سومالی به برگزاری این جلسه رأی ممتنع دادند.
خانم بروس در توضیح رأی آمریکا گفت: «شورای امنیت هرگز نباید صرفاً به این دلیل که برخی اعضا بحث را ناخوشایند میدانند، از بررسی مسائلی که مستقیماً در حوزه مسئولیتهایش قرار دارد عقبنشینی کند.»
او سپس از اعضای شورای امنیت خواست به برگزاری جلسه رأی مثبت دهند. متن این اظهارات با عنوان «توضیح رأی در یک رأیگیری رویهای» در وبسایت رسمی نمایندگی آمریکا در سازمان ملل منتشر شده است.
نشست شماره ۱۰۱۹۲ شورای امنیت روز جمعه و تحت عنوان «عدم اشاعه» برگزار شد و به بررسی وضعیت اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ و تحولات برنامه هستهای جمهوری اسلامی اختصاص داشت.
ابهام درباره ذخایر اورانیوم
یکی از مهمترین موضوعات جلسه، نبود امکان راستیآزمایی کامل وضعیت مواد و تأسیسات هستهای جمهوری اسلامی بود.
بر اساس آخرین برآورد آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیش از حملات خرداد ۱۴۰۴، رژیم ایران ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا سطح ۶۰ درصد در اختیار داشت. آژانس در گزارشهای بعدی اعلام کرد بهدلیل نداشتن دسترسی لازم به تأسیسات آسیبدیده، قادر نیست اندازه فعلی ذخایر اورانیوم، وضعیت مواد هستهای مرتبط و ادامه یا توقف کامل فعالیتهای غنیسازی را تأیید کند.
این نهاد همچنین گفته است حکومت ایران هنوز گزارشهای لازم درباره وضعیت شماری از تأسیسات هستهای آسیبدیده و مواد موجود در آنها را ارائه نکرده و دسترسی مورد نیاز بازرسان را فراهم نکرده است. آژانس تأکید دارد توافق پادمانی همچنان لازمالاجراست و اجرای آن نمیتواند بهصورت یکجانبه متوقف شود.
اختلاف درباره قطعنامه ۲۲۳۱
بخش دیگری از اختلافها به اعتبار حقوقی قطعنامه ۲۲۳۱ و وضعیت تحریمهای سازمان ملل بازمیگردد.
روسیه میگوید قطعنامه ۲۲۳۱ مهر ۱۴۰۴ خاتمه یافته، سازوکار بازگشت خودکار تحریمها بهطور معتبر فعال نشده و در نتیجه مبنایی برای ادامه رسیدگی شورای امنیت به پرونده ایران تحت این چارچوب وجود ندارد.
اتحادیه اروپا و سه کشور اروپایی بریتانیا، فرانسه و آلمان در مقابل میگویند سازوکار بازگشت تحریمها سال گذشته فعال شد و تحریمها و محدودیتهای هستهای سازمان ملل از ۶ مهر ۱۴۰۴ دوباره برقرار شدند.
مخالفت روسیه و چین با برگزاری نشست روز جمعه نیز بازتاب همین اختلاف حقوقی بود. با این حال، از آنجا که رأیگیری درباره تصویب دستور کار ماهیت رویهای داشت، اعضای دائم شورای امنیت نمیتوانستند با استفاده از حق وتو مانع برگزاری جلسه شوند.
در نشست روز جمعه قطعنامه جدیدی درباره جمهوری اسلامی تصویب نشد و تصمیم الزامآور تازهای نیز به رأی گذاشته نشد. مهمترین اقدام رسمی جلسه، تصویب دستور کار و برگزاری نشست با وجود مخالفت روسیه و چین بود.
