مارک روته، دبیرکل ناتو، حملات تازه آمریکا به مواضع نظامی جمهوری اسلامی را «کاملاً ضروری» خواند و گفت وقتی آتشبس برقرار است و جمهوری اسلامی آن را نقض میکند، واکنش قاطع آمریکا اهمیت حیاتی دارد.
این موضعگیری، تازهترین و یکی از مهمترین واکنشهای غربی به موج جدید تنشها در خلیج فارس است؛ تنشهایی که پس از حمله به چند کشتی در تنگه هرمز، حملات آمریکا به بیش از ۸۰ هدف وابسته به جمهوری اسلامی، و سپس ادعای سپاه درباره حمله به اهداف نظامی آمریکا در بحرین و کویت شدت گرفت.
پیش از موضعگیری روته، ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا اعلام کرده بود در حملات تازه خود، اهدافی از جمله سامانههای پدافندی، رادارهای ساحلی، توانمندیهای موشکی ضدکشتی و دهها قایق سپاه را هدف قرار داده است.
واشنگتن این حملات را پاسخی به تهدید کشتیرانی تجاری در هرمز معرفی کرد و همزمان مجوز موقت فروش نفت جمهوری اسلامی را نیز لغو کرد؛ اقدامی که فشار نظامی را به فشار اقتصادی پیوند زد.
در خلیج فارس، واکنشها تندتر و مستقیمتر بود. کویت از مقابله پدافند هوایی خود با «حملات موشکی و پهپادی خصمانه» خبر داد و بحرین نیز با فعال کردن آژیرهای هشدار از شهروندان خواست به مکان امن بروند.
کویت تجاوزهای مکرر جمهوری اسلامی علیه این کشور را محکوم و تصریح کرد که این «تجاوزهای گستاخانه» در زمانی که تلاشهای منطقهای و بینالمللی با هدف کاهش تنشها در جریان است، تضعیف تلاشها محسوب میشود و به اراده بینالمللیِ حامی این مسیر ضربه میزند.
همزمان، قطر، عربستان سعودی و شورای همکاری خلیج فارس حمله به نفتکشهای قطری و سعودی در تنگه هرمز را محکوم کردند و آن را تهدیدی علیه امنیت کشتیرانی، ثبات منطقه و عرضه جهانی انرژی دانستند.
در اروپا، بحث از واکنش دیپلماتیک فراتر رفت و به ایده امنیت دریایی رسید. فرانسه و بریتانیا در حاشیه نشست ناتو در آنکارا درباره مأموریتی چندملیتی برای حفاظت از کشتیرانی در هرمز با کشورهای عربی خلیج فارس گفتوگو کردند؛ هرچند دیپلماتها میگویند چنین طرحی بدون پذیرش طرفهای درگیر، فعلاً بیشتر نقش بازدارنده و سیاسی دارد تا عملیاتی.
در آسیا، اثر بحران بیشتر از مسیر انرژی و بازارها دیده شد. ویتنام اعلام کرد به دلیل نگرانی از امنیت عرضه گاز طبیعی مایع در پی جنگ مرتبط با جمهوری اسلامی، احتمال افزایش سهم نیروگاههای زغالسنگی را بررسی میکند.
بازارها نیز با افزایش قیمت نفت، نوسان طلا، فشار بر اوراق قرضه و افت بخشی از سهام آسیایی واکنش نشان دادند.
