پس از پایان نخستین دور گفتوگوهای سطح عالی در چارچوب «یادداشت تفاهم اسلامآباد» با مشارکت نمایندگان ایالات متحده آمریکا، جمهوری اسلامی و دو طرف میانجی، یعنی قطر و پاکستان، در بورگناشتوک سوئیس، سازوکاری برای ادامه گفتوگوهای فنی ایجاد شد.
قطر و پاکستان با انتشار بیانیهای از «پیشرفتهای امیدوارکننده» در جریان مذاکرات اخیر در سوئیس خبر دادند و جزئیاتی از این سازوکار را منتشر کردند.
بر اساس مفاد این بیانیه، طرفها بر سر مجموعهای از اقدامات مشخص توافق کردهاند که مهمترین موارد به شرح زیر است:
تشکیل کمیته عالیرتبه
در بیانیه قطر و پاکستان آمده که در ادامه اجرای یادداشت تفاهم، طرفها با تشکیل یک «کمیته عالیرتبه» موافقت کردند که مسئولیت نظارت سیاسی بر روند میانجیگری را بر عهده خواهد داشت.
مذاکرهکنندگان ارشد ایران و آمریکا موظف خواهند بود بهطور منظم به کمیته عالیرتبه گزارش دهند.
قطر و پاکستان افزودند که کمیته عالیرتبه بر سر یک نقشه راه برای دستیابی به توافق نهایی ظرف مدت ۶۰ روز به توافق رسیده است.
هدف این نقشه راه رساندن مذاکرات به یک توافق جامع و نهایی در بازه زمانی مشخص است.
تشکیل گروههای تخصصی
مذاکرهکنندگان ارشد ایران و آمریکا مسئول هدایت روند مذاکرات تخصصی نیز خواهند بود.
بر اساس بیانیه قطر و پاکستان، سه گروه کاری اصلی ایجاد خواهد شد: گروه کاری هستهای، گروه کاری تحریمها و گروه کاری نظارت و حلوفصل اختلافات.
هدف از تشکیل این کارگروهها «تضمین اجرای مؤثر یادداشت تفاهم و سایر مسائل» است.
ایجاد خط ارتباطی مستقیم میان طرفها
افزون بر این، برای دوره زمانی اشارهشده در بند ۵ یادداشت تفاهم، یک خط ارتباطی میان طرفها ایجاد شده است.
قطر و پاکستان نوشتند که هدف از ایجاد چنین خط ارتباطی جلوگیری از «بروز حوادث و سوءتفاهمها» و تضمین «عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز» است.
تفاهمنامه میان جمهوری اسلامی و آمریکا، خواستار بازگشایی تنگه هرمز، یکی از گلوگاههای اصلی انتقال انرژی در جهان است.
جمهوری اسلامی با این ادعا که آمریکا به تعهد خود برای توقف درگیریها در لبنان عمل نکرد، در روز شنبه اعلام کرد که بار دیگر عبور و مرور دریایی از تنگه هرمز را متوقف کرده؛ ادعای سنتکام آن را رد کرد.
پرزیدنت ترامپ روز یکشنبه به مقامهای جمهوری اسلامی هشدار داد که اگر حکومت ایران تنگه هرمز را ببندد، «دیگر کشوری نخواهد داشت» و مقامهای رژیم ایران حتی فرصت بازگشت به کشورشان را نخواهند یافت.
ایجاد یک «هسته رفع تنش» در مورد لبنان
علاوه بر این، طرفها با ایجاد یک «هسته رفع تنش» میان خود و همچنین حضور لبنان موافقت کردند. این سازوکار با تسهیل قطر و پاکستان فعالیت خواهد کرد.
قطر و پاکستان نوشتند که هدف از ایجاد چنین گروهی تضمین «پایبندی به توقف عملیات نظامی در لبنان مطابق با یادداشت تفاهم» است.
دولت دونالد ترامپ در روزهای اخیر نسبت به ادامه عملیات اسرائیل در لبنان و تشدید درگیریها با حزبالله ابراز نارضایتی کرده و هشدار داده است که این روند میتواند مذاکرات شکننده با جمهوری اسلامی را تحت تأثیر قرار دهد.
رئیسجمهوری ایالات متحده، روز یکشنبه در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال از جمهوری اسلامی خواست نیروهای نیابتی خود در لبنان را «فوراً» از ایجاد تنش بازدارد.
ترامپ نوشت: «ایران باید فوراً نیروهای نیابتیِ خود در لبنان را که پول زیادی دریافت میکنند، از دردسرآفرینی بازدارد.»
تداوم گفتوگوها
قطر و پاکستان اعلام کردند گفتوگوهای فنی در تمام موضوعات تا پایان هفته جاری در اقامتگاه بورگناشتوک ادامه خواهد یافت.
طرفهای میانجی نوشتند که «به تلاشهای حداکثری خود ادامه خواهند داد تا اطمینان حاصل شود که مذاکرات همچنان در فضایی سازنده پیش میرود و به دستیابی به یک توافق نهایی منجر میشود.»
ترامپ ترتیبات کنونی میان آمریکا و جمهوری اسلامی را «توافق» ندانست و آن را تمدیدی موقت برای آتشبس توصیف کرد. او گفت ایالات متحده «برگهای برنده را در دست دارد» و در صورت برآورده نشدن خواستههای آمریکا، گزینههای متعددی در اختیار خواهد داشت.
او بار دیگر تأکید کرد که پس از پایان دوره ۶۰ روزه میتواند «هر کاری که بخواهد» انجام دهد.
